Direct contact: 0492-574830 info@vanhooffarbeidskundigadvies.nl

Gezondheidsbeleving

Als vitaliteitstherapeut heb ik te maken met het verlies van gezondheid. Dat vraagt een specifieke aanpak, afhankelijk van hoe mensen met dit verlies omgaan. Iets om bij een intake goed in de gaten te houden!

Hoe dat kan is te lezen in onderstaand citaat uit: Op weg naar een effectieve re-integratie arbeidsgehandicapten. Lessen voor gemeenten. Eindrapportage. Regioplan, december 2014, pag. 99-100

Een negatieve gezondheidsbeleving hangt op de eerste plaats natuurlijk samen met de feitelijke gezondheid, maar daarnaast met nog een groot aantal andere factoren. De belangrijkste factoren zijn: een gebrek aan grip op het eigen leven, een passieve ‘mindset’, gebrek aan sociale steun, financiële
problemen, hogere leeftijd, lager opleidingsniveau, etnische achtergrond en een langere werkloosheidsduur.12 De precieze oorzakelijke verbanden tussen deze factoren zijn niet bekend. Het lijkt er echter op dat het de combinatie is van een aantal met elkaar samenhangende factoren die leidt
tot een negatieve beleving van de gezondheid.

Rijssen (2013) benoemt drie soorten interventies die kunnen helpen bij negatieve gezondheidsbeleving:
(1) Interventies gericht op de ‘mindset’ en het doorbreken van langdurige
werkloosheid, door te zorgen voor passend werk, bijvoorbeeld ‘werk als
therapie’ en praktijkleren. Er is bewijs dat ‘werken als therapie’ positief
effect heeft op de terugkeer naar regulier werk (waarbij overigens onder
meer wordt verwezen naar de IPS-methode). Er is geen wetenschappelijk
bewijs dat het onderliggende mechanisme via gezondheidsbeleving
verloopt.
(2) Interventies om de grip op eigen leven te vergroten. Wetenschappelijke
studies hebben aangetoond dat ‘individuele of groepsgewijze cognitieve
gedragstherapeutische interventies’ daarvoor zinvol zijn. Dit zijn
interventies gericht op het veranderen van het gedrag en de negatieve
gedachten die problemen in stand houden. Hierdoor komt iemand in actie,
vermindert de afstand tot de arbeidsmarkt en nemen de draagkracht,
stresstolerantie en conditie geleidelijk toe.
(3) Interventies gericht op leefstijl. Een negatieve gezondheidsbeleving hangt
samen met een ongezonde leefstijl en het gebrek aan sociale steun. Het
gaat om gezondheidsprogramma’s. Wetenschappelijk bewijs voor de
effecten hiervan zijn beperkt.
Een voorbeeld van een interventie uit de tweede categorie, is ‘de Aanpak Gezondheidsbeleving’ van Astri en Radar uit 2012. De handleiding is gemaakt met en voor werkcoaches van UWV en klantmanagers van gemeenten.
Doelgroep zijn klanten met een gezondheidsbeleving die werkhervatting belemmerd. De methodiek bestaat uit interventies tijdens gesprekken en huiswerkopdrachten. De Aanpak Gezondheidsbeleving gaat uit van vier klanttypen die ieder een andere benadering behoeven om de gezondheidsbeleving te beïnvloeden
11 Zie Rijssen, J. van & C. van Deursen. Gezondheidsbeleving en arbeidsdeelname. In:
Belemmerd aan het werk. SCP, 2012, p.175-176 en Carlier et al. (2013).
12 Rijssen (2013), p. 118.

Tabel B.2 Aanpak Gezondheidsbeleving van Astri en Radar

Gedragstype gezondheidsbeleving – Mechanisme achter gezondheidsbeleving – Werking interventies op
mechanisme

1. Het slachtoffer: slachtoffer van gezondheidssituatie.
Zoekt oorzaken buiten zichzelf, voelt zich niet in staat te veranderen, neemt geen verantwoordelijkheid, onmacht.
Slachtofferrol doorbreken, verantwoordelijkheid leren nemen.

2. De vastgelopen rouwer: onverwerkt gezondheidsverlies.
Vastgelopen in rouwproces, kan de regie over het leven niet terugnemen.
Situatie erkennen, rouwverwerking, nieuw perspectief ontwikkelen.

3. De ernstige piekeraar: bang vanwege kwetsbare gezondheid.
Geremd door angsten, ziet overal problemen, inactief.
Realistisch kader ontwikkelen, vicieuze cirkel van angst doorbreken, piekeren/nadenken doceren.

4. De tomeloze optimist: grenzen van gezondheidstoestand onvoldoende bewaken
Gebrekkig zelfinzicht, wil teveel aanpakken, te behulpzaam naar anderen, overbelast.
Zelfinzicht, grenzen aanvoelen/accepteren/bewaken, eerst voor zichzelf zorgen en dan pas voor anderen.

Bron: Rijssen (mei 2013), p. 125

 

We gebruiken onder andere analytische cookies om ons websiteverkeer geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen.
Meer informatie over de verwerkte gegevens kunt u lezen in onze privacybeleid.

[X] Ik ga akkoord met bovengenoemd privacybeleid